به گزارش خبرگزاري مهر، مهدي صفري که اخيرا براي شرکت در يک نشست پيرامون درياي خزر به آذربايجان سفر کرده در گفتگو با ترند نيوز با اعلام اينکه بسياري در زمينه رژيم حقوقي دريايي خزر حل شده به تفاوت نظرات موجود در اين زمينه اشاره کرد.
متن مصاحبه وي بشرح زير است:
س) مقامات ايراني فرموده اند که 70 درصد رژيم حقوقي درياي خزر توافق شده اين توافقات در چه زمينه هايي بوده و کلا کشورهاي حوزه درياي خزر در چه مسائلي اختلاف نظر دارند؟
ج) ببينيد، من فقط اختلافها را ذکر مي کنم و بقيه مسائل توافق شده است. نمي گوييم اختلاف بلکه نظرهاي متفاوت. اين 70 يا 80 درصدي که اشاره مي کنيد بستگي به موضع کشورها دارد، ممکن است آذربايجان بگويد 80 درصد، قزاقستان بگويد 75 ، روسيه 80 درصد و ايران هم 70 درصد. اما اختلافاتي هست مثلا اينکه به چه نحوي منابع بستر و زير بستر درياي خزر تقسيم بشود. اين اختلاف نظر هست. مي دانيد که نحوه تقسيم به روشهاي مختلفي است. بصورت تقسيم مساوي، بصورت کيکي، وسطش را بگيرند تقسيم کنند، خط مياني تقسيم بشود بشرطي که نتيجه اش منصفانه باشد. از طريق وبراسيون انجام بشود و روشهاي مختلف. الان بعضي از کشورها مي گويند که ما مي خواهيم دريا با توجه به فرمول خط مياني تقسيم شود، بخاطر اينکه به شکل ساحلشان نگاه مي کنند و اين بنفعشان هست. بعضي از کشورها مثل ما مي گوييم هر طور تقسيم بشود قبول داريم، اما نتيجه تقسيم بايد منصفانه باشد. منصفانه هم در حقوق درياها يک تعريفي دارد. همه هم مي دانند و در دنيا مورد قبول است مثل درياي شمال ، مثل کامرون با همسايه هايشان اين پروسه ها انجام شده، درياچه ژنو و غيره پروسه هاي مختلفي انجام شده که ما مي گوييم به اين صورت باشد.
دومين نظر نحوه تقسيم آب ، روي آب و بالاي آب. اينکه آيا دريا به چند بخش تقسيم شود. منطقه سرزميني، منطقه اقتصادي يا مشترک يا نه. يک گزينه اين هست که منطقه اقتصادي و سرزميني تقسيم شود و بقيه اش مشترک باشد. حالا هر کدام اينها انتخاب شد چند مايل باشد؟ اين يکي از مسائلي است که بحث مي شود. نظر سوم اين است که وضعيت درياي خزر از نظر نظامي به چه صورتي باشد. نظامي باشد يعني ميليتاريزه شود يا خالي از نيروهاي نظامي؟
هر کدام اينها مفهوم خاص خودش را در حقوق درياها و حقوق بين الملل دارد. در اين مورد به توافق رسيده ايم که خزر بدون نيروهاي نظامي نمي تواند باشد اما وضعيتش نظامي نباشد که تقريبا کشورها توافق کرده اند و همين کاسفور «کاسپين فور سر» يکي از اقداماتي است که در اين باب انجام شده است. پس اين هم يک نظر متفاوت ديگر.
مطلب بعدي خط عبور نفت و گاز از زير بستر درياي خزر است. بعضي کشورها مخالفند و بعضي از کشورها موافقند. منتهي چون اين دريا يک درياي بسته اي است از لحاظ زيست محيطي، ممکن است ضايعات زيادي داشته باشد. براي جمهوري اسلامي ايران به خاطر اينکه در ساحل درياي خزر بيش از 12 ميليون نفر زندگي مي کنند و بيشترين درآمدشان از مسائل توريستي و مسائل کشاورزي است. اگر اين دريا آلودگي اش بالا برود 12 ميليون نفر معاششان مستقيما به خطر مي افتد و 75 ميليون نفر معاششان غير مستقيم به خطر مي افتد. در ايران هميشه مي گويند سوئيس ايران شمال ايران است. ارزش زيادي براي ايران دارد. روسيه هم دلايل خودش را دارد. اما برخي از کشورها موافق اين مسئله هستند و ان هم بخاطر اين است که نفت و گاز خودشان را انتقال بدهند.
مسئله بعدي راجع به نحوه عبور کشتي ها است. کشتي هاي نظامي با مجوز، تحقيقاتي و اين طور مسائل.
حالا راجع به شيلات، کشتيراني، مسائل زيست محيطي و مسائل زيادي که در درياي خزر بوده است اين ها به توافق رسيده شده است. مي توانيم بگوييم که پيشرفت خوبي بوده است. بايد حوصله بکنيم چون پروسه، پروسه اي طولاني است و کشورها تلاششان اين است که ماکسيمم منافع براي خودشان را تامين کنند. اين هم حقشان است و بخاطر همين مذاکره مي کنند. ولي يک مسئله خيلي مهم است و آن اينکه اين کشورها با اين جلسات پيوسته اي که دارند نشان مي دهند که علاقمند هستند اين مسئله را نهايي کنند. روشي که دارد عملي مي شود نشان دهنده اين است که در اجلاس سران هم تاکيد شده است که درياي خزر درياي صلح و ثبات و حسن و همجواري است. يعني اين اختلافها از طريق مذاکره حل بشود حالا مي خواهد 20 سال طول بکشد ، 10 سال طول بکشد، کسي با موضع خصومت آميز حرکت نمي کند و اين يکي از مصوبات عالي اجلاس سران کشورهاي خزر بوده است که به اين روش دارند عمل مي کنند که انشاء الله به نتيجه مطلوب برسند. مطلب ديگر که يکي از اختلافات بود حضور نيروهاي ثالث بغير از کشورهاي خزر که خوشبختانه در اجلاس تهران روساي جمهور تصويب کردند که پرچم فقط پرچم کشورهاي ساحلي باشد نه کشور غير ساحلي.
س) با توجه به مسائلي که فرموديد آيا در موضع ايران در باره رژيم حقوقي درياي خزر تغييري به وجود امده است؟
ج) نه خير، ما مواضعمان همان طور که مثبت و سازنده بوده است، همچنان ادامه دارد. موضع ما هيچ تغيير نکرده است . هر موضعي که از اول داشتيم همان موضع است منتهي اين مسائل را در جلسات مطرح مي کنيم و مذاکرات خودمان را بصورت دو جانبه و پنج جانبه انجام مي دهيم. مذاکرات دو جانبه مان هم در اين جهت است که بتوانيم نقطه نظرات را نزديک کنيم تا در اجلاس پنج جانبه بتوانيم به توافق برسيم. اين است که موافقات دوجانبه دليل بر توافقات دو جانبه نيست. نقطه نظرات را نزديک کنيم در پنج جانبه توافق کنيم و معتقد هستيم هر تصميمي در درياي بايد بصورت پنج جانبه گرفته بشود ، ما توافق نامه هاي دو جانبه و سه جانبه را قبول نداريم. هر تصميمي بايد به صورت پنج جانبه باشد.
س) به خاطر وجود تحريمهاي بين المللي عليه ايران برخي از شرکتهاي اروپايي مبادلات تجاري خود را با ايران کم کرده اند ارزيابي شما از اين اقدام کشورهاي اروپايي چگونه است؟
ج ) جمهوري اسلامي ايران همواره خواهان رابطه با تمام کشورها جز رژيم صهيونيستي غاصب است. در رابطه با مبادلات تجاري با کشورهاي اروپايي ايران سابقه بسيار طولاني دارد. اين آمادگي از طرف جمهوري اسلامي ايران هست که با آنها همکاري کند. ما هيچ وقت همکاريمان را با آنها محدود نکرده ايم آنها همکاريشان را با ما محدود کرده اند و خودشان هم ضرر مي کنند. ما 4 - 5 سال پيش حدود 60 ميليارد يورو با اروپا کار (معامله) مي کرديم امروزه به 20 ميليارد يورو رسيده است. در حاليکه که با آسيا 40 ميليارد بوده است امروز به 120 ميليارد يورو رسيده است . اين نشان دهنده آن است که جمهوري اسلامي ايران با تمام کشورها آماده بسط روابط دارد. جمهوري اسلامي ايران کشوري است با 75 ميليون جمعيت بيش از 40 ميليون جوان زير 30 سال ، پتانسيل بسيار بالايي دارد ، نيروي انساني بسيار قوي و اين در پيشرفت بسيار موثر است ، امروزه هم نيروي انساني يک فاکتور اصلي است. ما هيچ محدوديت کاري با هيچ کشوري و به خصوص با اروپا نداريم.

:: دانلود فایل ضمیمه ()