به گزارش مهر، خبر کاشت 500 ميليون نهال در يکسال در حالي از سوي رئيس جمهور به مقامات مسئول امور جنگلهاي کشور ابلاغ شده است که حفاظت از جنگلهاي دو و نيم ميليون ساله هيرکاني در دامنه هاي شمالي البرز و جنگلهاي کهنسال حواشي رشته کوه زاگرس و ديگر مناطق جنگل خيز ايران به فراموشي سپرده شده و هر ساله از وسعت سايه سبز جنگلها بر خاک کويري ايران کاسته مي شود.
با اين همه و به استناد آمارهاي منتشر شده از سوي سازمان جغرافيايي کشور 706 هزار و 672 کيلومتر مربع (معادل 42.88 درصد) از وسعت ايران را بيابانهاي اقليم شناسي تشکيل مي دهند که اين بيابانها شامل 61 درصد اراضي بياباني و کويري، 24 درصد شن‌‏زارها و 15 درصد تپه‌‏هاي شني است.
در همين مورد متخصصان محيط زيست و منابع طبيعي ايران تصميم کاشت 500 ميليون نهال در يکسال را " فاقد هرگونه نگرش کارشناسانه" ارزيابي مي کنند و معتقدند کار حفاظت از جنگلها و مهار بيابانها آسانتر از کاشت نهالهاي موجود است.
دکتر اسماعيل کهرم متخصص محيط زيست به مهر گفت: تجربه ثابت کرده با رعايت تمامي استانداردهاي حفاظتي تنها 20 درصد نهالهاي کاشته شده در طول يکسال زنده مي مانند و قابيلت پرورش دارند. با اين حال همين مقدار هم در وضعيتي ناگوار رها مي شوند.
اين استاد دانشگاه، وجهه تبليغاتي اين خبر را برجسته تر دانست و افزود: اين تصميم به نظر مي رسد رفتاري شتابزده و بدون هرگونه نگرش کارشناسانه است. با اين حال براي پذيرش اين گونه تصميمات بايد به عناصر متفاوتي توجه کرد. براي نمونه بايد پرسيد اين درختان در کجا کاشته مي شوند؟ درهر منطقه چه تعداد کاشته خواهد شد؟ چه نوع نهالي قرار است کاشته شود؟ چگونه از اين نهالها حفاظت مي شود؟ و پرسشهاي زياد ديگري که مي توانند بي پاسخ بمانند.
کهرم تاکيد کرد: سه سال پيش تهران دمايي زير 17 درجه را تجربه کرد. در همين فاصله چهار ميليون اصله درخت در تمامي پهنه تهران بزرگ خشکيد. چه کسي پرسيد چرا خشکيدند و چه کسي براي نجاتشان اقدامي انجام داد؟
اين کارشناس مسائل زيست محيطي با اشاره به مساحت يک ميليون و 648 هزار و 195 کيلومتر مربعي ايران اضافه کرد: در اين گونه تصميمات ظرفيت سنجي انجام نمي شود. بخش بزرگي از کشور را کويرهاي داغناک تشکيل مي دهند، بخشي از کشور شيبهاي تند و غيرقابل استفاده دارند در حالي که براي کاشت 500 ميليون نهال بايد به مساحت کشور، کوهها، درياچه ها اراضي شيب دار، ارتفاعات و مناطق حفاظت شده و حتي مسکوني را اضافه کرد.
کهرم فاصله کاشت درختان از هم را متفاوت دانست و تاکيد کرد: گونه هاي مختلف با هم فرق مي کنند. درختان مثمر بايد با فاصله از هم کاشته شوند. تاکستانها چنين وضعيتي دارند و حداقل چهار متر مربع براي هر نهال بايد زمين اختصاص داد. با اين حال و با رعايت تمامي جوانب مساحت باقي مانده و مستعد کشور ظرفيت اين همه نهال با اين سليقه و روش را ندارد.
اين متخصص محيط زيست با انتقاد از شيوه حفاظتي جنگلهاي کشور گفت: چرا به جاي ارائه چنين طرحهاي هزينه زا و ناکارآمد، مراقب کهنترين جنگلهاي دنيا در شمال (هيرکاني) و ديگر مناطق ايران نيستيم و هر روز شاهد جاده سازي، تخريب و گذر لوله هاي نفت و گاز و يا قاچاق چوب و ذغال آنها هستيم؟ چرا جلوي جاده سازي و تخريب در جنگل ابر و پارک ملي و مناطق زاگرسي دنا و کوهرنگ گرفته نمي شود.
همچنين يک فعال محيط زيست در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره اينکه 50 هزار هکتار از خاک کشور بايد براي کاشت 500 ميليون نهال مهيا شود گفت: اين رقم بسيار چشمگير است و به نظر مي رسد اين تصميم قابليت اجرايي شدن نداشته باشد.
حسين عبيري گلپايگاني همچنين به رعايت نشدن استانداردهاي طبيعي کاشت درخت در برخي مناطق کشور به عنوان معظلي جدي نام برد و افزود: کارشناسان به کاشت درخت در اطراف تهران اعتراض داشتند چرا که معتقد بودند کاشت برخي درختان اسيدي باعث تخريب خاک در اين منطقه خواهد شد. بنابراين بايد به نوع و جنس درخت در مناطق مختلف توجه کرد.
عضو ستاد هماهنگي تشکلهاي غير دولتي زيست محيطي اضافه کرد: درخت کاج که در تهران کاشته مي شود بومي نيست و خاک تهران را اسيدي و نابود مي کند. از سوي ديگر درختان نيازمند آبياري هستند و درختاني که در تهران و ديگر شهرها کاشته مي شوند با بحران آبياري مواجه اند. به جز چند روز اول درختان به حال خود رها مي شوند و عمدتا از تشنگي مي ميرند.
از ديگر سو، جنگلهاي شمال ايران که به جنگلهاي رويشي هيرکاني يا خزري مشهورند در استانهاي گيلان، مازندران و گلستان قرار دارند. اين جنگلها که به خاطر رطوبت درياي خزر رشد و تکامل يافته اند به صورت نواري با طول تقريبي 800 کيلومتر و عرض 20 تا 70 کيلومتر و با مساحتي حدود 1.84 ميليون هکتار، نيمرخ شمالي البرز از آستارا تا گليداغي را در بر مي گيرند.
توجه سطحي به وضعيت تخريب جنگلهاي ايران و همين طور رشد بيابانها در سالهاي اخير به خودي خود نشان مي دهد نگاه مديران در اين مسير بازدارنده و حفاظتي نيست بلکه آنچه اهميت دارد توسعه فاقد پايداري و نظارت است. با اين همه 20 درصد از برنامه چهارم توسعه تدوين شده در سالهاي قبل به محيط زيست اختصاص داشت اما به هيچوجه اين برنامه مورد توجه دولت قرار نگرفت و روند تخريب محيط زيست و اراضي جنگلي ادامه پيدا کرد و مهمتر از آن در برنامه پنجم توسعه، کاملا به اين مسئله بي توجهي شده است.

:: دانلود فایل ضمیمه ()