شش ماهه اول سال86 به تدوين اساسنامه گذشت. طي شش ماه با حضور بيش از 30 نفر از افرادي که سابقه فعاليت هاي داوطلبانه در حوزه محيط زيست داشتند جلسات متعددي تشکيل شد که خروجي اين فرآيند اساسنامه جمعيت داوطلبان سبز بود. سرانجام در آذرماه 1388 پروانه فعاليت اين سازمان غيردولتي به شماره
1/8/83/111218 از سوي وزارت کشور صادر شد.
در ماه ها و سال هاي گذشته ايجاد يک سازمان غيردولتي اخلاقي و کارآمد دغدغه اصلي هيئت موسس اين جمعيت بوده است و تلاش شده است تا ساختارها و خط مشي هاي تعريف شده نيز مبتني بر همين اصول باشند.
چشم انداز تعريف شده براي جمعيت داوطلبان سبز که به مثابه مقصد آرماني فعاليت هاي اين سازمان خواهد بود عبارت است از:
«جامعه اي که رفتارهاي محيط زيستي و اخلاق مبتني بر پايداري محيط زيست در آن گسترش يافته است.» و ماموريت آن «پاسداري و حمايت از زيست بوم هاي سرزمين ايران با استفاده از ظرفيت هاي داوطلبانه» تعريف شده است.
براي حرکت در مسير چشم انداز، راهنماها و شاخص هايي تعريف شده اند که رعايت آنها در فعاليت هاي سازمان ضروري و بنيادي است. اين موارد در قالب شش اصل و به نام ارزش هاي بنيادين جمعيت داوطلبان سبز تعريف شده اند که عبارتند از:
1- پايبندي به اصل صداقت و پرهيز از ناراستي
2- داوطلب مداري و مشارکت اجتماعي
3- شفافيت و پاسخگويي
4- قانون مداري
5- استقلال تصميم گيري ها از منافع سياسي و اقتصادي ديگران
6- پرهيز از رفتارهاي خشونت آميز و ترويج رفتار صلح جويانه
تعريف هرگونه ماموريت و استراتژي براي جمعيت داوطلبان سبز بايستي با نگاه به اين اصول شش گانه باشد.
در حال حاضر سرفصل استراتژي هاي تعريف شده براي جمعيت داوطلبان سبز به اين شرح است:
- توليد اطلاعات
- ترويج انس با طبيعت
- استفاده از ظرفيت هاي قانوني
- آموزش
- اطلاع رساني
- ظرفيت سازي سازماني
- تلاش براي جلب حمايت اشخاص کليدي
- اجراي برنامه هاي نمادين
همچنين در سندي که اصول کار جمعيت داوطلبان سبز نام دارد کدهاي اخلاقي، الزامات اساسي و برخي نکات کليدي که بايستي در فعاليت هاي جمعيت داوطلبان سبز مورد توجه قرار گيرد و رعايت شود، اعلام شده است. اصول کار جمعيت داوطلبان سبز به شرح زير است:
1- ما بر اين باوريم که وجود، حضور و کنش‌گر بودن ظرفيت داوطلبي و فرهنگ عمومي حفاظت از محيط زيست، براي حفظ و پايداري محيط‌زيست در سطح سرزميني و جهاني، راهبردي و اساسي است.
2- ما بر اين باوريم که داوطلب بودن فقط بر طبق ميل شخصي و اراده آزاد و همچنين نبود انگيزه‌هاي مشخص و بارز مادي و يا انگيزه‌هاي اجتماعي نامرتبط با اهداف سازماني امکان پذير است.
3- حفظ حيثيت و مفهوم داوطلب بودن همواره در رفتار و رويکرد ما مورد توجه بوده و ما از رفتاري که موجب خدشه به معناي آن شود خودداري مي‌کنيم.
?- ما همواره در اداي سپاس نسبت به فعاليت‌هاي اعضاي داوطلب خويش مي‌کوشيم، اما همواره اين سپاس را به نمايندگي از جامعه انجام ‌داده و سازمان و يا فردي از سازمان را طرف دين محسوب نمي‌کنيم.
?- ظرفيت‌سازي براي داوطلبان هيچگاه يکي از اهداف اوليه سازماني ما نخواهد بود، اما ما همواره به عنوان يک راهبرد اساسي براي نيل به اهداف و آرمان‌هاي سازماني به آن توجه مي‌کنيم.
?- ما قائل به اولويت گفتگو و تضارب آرا در هنگام مواجهه با نظرات مخالف هستيم حتي در زماني که بر مخالفت خويش همچنان پايدار باشيم.
7- اعضاي سازمان ما هيچگاه به خاطر خدماتي که به صورت داوطلبانه براي سازمان انجام‌ داده‌‌اند در آينده از طرف سازمان مورد پرداخت و يا حمايت مالي قرار نخواهند گرفت.
8- ما از رفتاري که به طور مشخص و قابل پيشبيني موجب به خطر افتادن سلامت و کرامت انساني افراد شود خودداري مي‌کنيم.
9- ما در صورتي که انحرافي پايدار و غير قابل اصلاح در سلامت سازماني رخ دهد و يا اين که چشم‌انداز حيات سازماني متضمن منفعت و يا ظرفيتي براي محيط زيست و يا فرهنگ داوطلب‌گرايي نباشد، منافع محيط زيست سرزمين و حفظ اعتبار اجتماعي نهاد‌هاي مردمي و همچنين آبروي روحيه‌ داوطلبي را بر حيات سازماني خود ترجيح داده و به عمر سازمان پايان مي‌بخشيم.
10- ما براي رسيدن به آرمان‌ها و يا اهداف سازماني خود هيچ‌گاه مطلب خلاف واقع و يا غلو شده اظهار نمي‌کنيم.
11- ما در راه نيل به آرمان‌هاي خود هيچ هم‌پيمان و يا دشمن دائمي نخواهيم داشت.
12- ما در راه نيل به آرمان‌هاي خود هيچگاه دست به خشونت و يا افترا نمي‌زنيم.
13- ما همواره استقلال مالي خود را از منافع سياسي و اقتصادي ولو مثبت و عالم‌المنفعه افراد و نهاد‌هاي ديگرحفظ خواهيم کرد.
14- ما هيچگاه توان سازماني، توان داوطلبي و همچنين شهرت و اعتبار سازمان خود را در مواردي که مرتبط با اهداف سازماني ما نباشند، هزينه نمي‌کنيم.
15- ما همواره در هنگام طراحي و اجراي برنامه‌ها و ساختارهاي سازماني با تمامي توان سعي مي‌کنيم که گرايش داوطلب‌گرايي ما در آن برنامه و يا ساختار به طور برجسته و با الويت‌ بالا، منعکس و قابل مشاهده باشد.
16- ما همواره سعي مي‌کنيم که در رفتار، نگرش و برنامه‌هاي محيط زيستي خود به روزترين و مقبول‌ترين ديدگاه‌هاي علمي را مبنا قرار داده و همچنين قائل به قبول مطلق، هميشگي و بدون تشکيک اظهارات هيچ مرجع علمي نيستيم.
17- ما تمام سعي خود را مي‌کنيم تا محدوديت‌ها و محذوريت‌هاي اجتماعي، مانع شفافيت‌ و يا عدم واکنش مناسب ما نسبت به اظهار نظر‌ها، نگرش‌ها و رويکردهاي نادرست در مورد محيط زيست نشود اگر چه هيچ‌گاه سکوت خود در برابر معضلات زيست محيطي را به معناي رضايت خويش نمي‌دانيم.
18- ما از شجاعت براي تغيير نگرش‌ها، رويکردها و اظهارات خود در صورتي که بر عدم صحت و يا نامناسب بودن آن‌ها آگاه شويم، برخورداريم.
19- ما همواره سعي مي‌کنيم تا شفافيت مالي سازمان را تا حدي که موجب خدشه به حريم خصوصي اشخاص و يا آسيب‌پذيري مشخص سازمان نشود همواره رعايت کنيم.
20- ما مشکلات و مسائل محيط زيست را دستاويزي براي رسيدن به اهدافي خارج از حوزه محيط زيست -ولو آن که اهداف مثبتي باشند- قرار نمي‌دهيم.
21- ما معتقد به انسجام به صورت سازمان و استفاده از روش‌هاي مديريتي و راهبردي مدرن در درون سازمان و گروه خود هستيم و از تبديل سازمان به يک جمع دوستي و يا هيات غير رسمي خودداري مي‌کنيم.
22- ما همواره بيشترين سعي خود را مي‌کنيم تا از لحاظ مادي و مالي به فرد و يا نهاد خاصي مديون نشويم حتي اگر که اداي آن دين بر ما لازم نباشد. همچنين ما همواره نسبت به سلامت و شفافيت منابع کمک‌هاي مالي حساسيت داريم.
23- ما به خاطر مديون بودن مادي و يا معنوي به فرد و يا نهادي، تغييري در اصول و اهداف اوليه خود ايجاد نمي‌کنيم.
24- ما همواره تا پايان حيات سازمان به امکان اثرگذاري مثبت در فرايند‌هاي اجتماعي تاثيرگذار بر پايداري محيط زيست در سرزمين، معتقد خواهيم ماند.
25- ما همواره تا پايان حيات سازمان به امکان همزيستي هوشمندانه ميان توسعه اقتصادي و پايداري محيط زيستي در سرزمين، معتقد خواهيم ماند.
26- ما همواره به طور فعالانه‌‌اي، غير سياسي، غير انتفاعي و غير دولتي بودن خويش را حقيقي و مستدام مي‌داريم.
27- ما همواره معتقد به برابري در امکان داوطلب شدن براي همه افراد بدون توجه به جنسيت، سن، تحصيلات، مذهب، قوميت و ديدگاه سياسي هستيم.
28- ما از اين که به گونه‌اي رفتار کنيم که مخاطبان ما منحصر به قشر متخصص محيط زيست شوند خودداري مي‌کنيم.
29- ما از تقابل‌هاي اجتماعي نامرتبط با اهداف سازماني خود خودداري مي‌کنيم.
30- ما همواره سعي مي‌کنيم که عمليات سازماني ما منعکس کننده اعتقادات زيست محيطي ما باشد.
31- ما هيچ‌گاه در طول حيات سازماني خود، حقوق معنوي هيچ يک از اعضاي سازمان را -حتي در صورت عدم ادامه عضويت وي- انکار و يا انتساب به غير نمي‌کنيم.
32- ما همواره به محدوديت‌هاي اساسي ظرفيت‌هاي خود معترفيم و در صورت آگاهي سعي در انکار و يا پنهان‌کردن آن نمي‌کنيم. همچنين ما از ايجاد عامدانه و آگاهانه توقع‌هايي از سازمان در اجتماع و سرزمين، که بيش از ظرفيت سازمان باشد، خودداري مي‌کنيم.
33- ما زمين را متعلق به همه مردمان دنيا مي‌دانيم و داشتن آگاهي و دغدغه نسبت به مشکلات محيط زيستي در هر نقطه از آن را حق همگان مي‌دانيم.