بهمن آرمان که به طور معمول پاي ثابت مباحث اقتصادي روزنامه کيهان، خبرگزاري فارس و صداوسيما است به عنوان يک نمونه يراي ادعاي خود اشاره کرد دولت‌هاي بزرگ اصولا توسعه پايدار و غيروابسته به خود را در ديگر کشورها بر نمي‌تابند. آنها اين کار را نه در مورد ايران بلکه در مورد ساير کشورها نيز اعمال مي‌کنند. (براي مثال) زماني که دولت چين تصميم گرفت سدي به نام TAREE Gorges را بر روي رودخانه بسيار بزرگ يانک تسه بسازد تا هم خسارت ناشي از سيلاب‌هاي اين رود را کنترل کند و به موازات آن نيروگاه برقي به ظرفيت 18400 مگاوات (کل ظرفيت برق نصب شده در ايران حدود 37000 مگاوات است) بسازد با بانک Exim BANK آمريکا که تضمين کننده وام هاي پرداختي دولت آمريکا به ساير کشورهاست وارد گفتگو شد. دولت چين حتي پذيرفته بود که ماشين آلات مورد نياز ساخت سد را از شرکت هاي امريکايي خريداري کند. آمريکا به وسيله گروه هاي سبز دولت چين را با يک چالش جدي رو به رو ساخت و از دادن وام خودداري کرد. بهانه آنها نيز اين بود که درياچه اين سد که 600 کيلومتر طول دارد موجب جابه جايي 3 ميليون نفر خواهد شد و در عين حال ساخت آن به محيط زيست آسيب مي زند.
بهمن آرمان در گفتگو با خبرگزاري فارس افزود: مدتي است که پاره‌اي از روزنامه‌ها که پسوند اصلاح طلب را نيز يدک مي‌کشند به محلي براي تبليغات ضدسازندگي به ويژه سدسازي تبديل شده‌اند. اين مسئله به نظر مشکوک مي آيد.
وي اظهار داشت: وزارت نيرو مي‌گويد از 130 ميليارد مترمکعب آب موجود در کشور 90 ميليارد متر مکعب آن به کنترل درآمده است که البته اين بدان معنا نيست که ظرفيت مخازن سدهاي ما چنين رقمي باشد.کساني که تحت عنوان دفاع از محيط زيست مطالبي مي نويسند نه تنها به آنچه آمد بلکه به اين نکته توجه نمي‌کنند که سالانه 8 ميليارد مترمکعب آب از مرزهاي غربي ايران بدون هيچگونه استفاده‌اي به خارج از کشور مي رود که خوشبختانه مرکز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي توانست براي کنترل 4 ميليارد متر مکعب آن رديف بودجه از دولت بگيرد.
وي يادآور شد: دولت‌هاي بزرگ اصولا توسعه پايدار و غيروابسته به خود را در ديگر کشورها بر نمي‌تابند. آنها اين کار را نه در مورد ايران بلکه در مورد ساير کشورها نيز اعمال مي‌کنند.
وي اضافه کرد: زماني که دولت چين تصميم گرفت سدي به نام TAREE Gorges را بر روي رودخانه بسيار بزرگ يانک تسه بسازد تا هم خسارت ناشي از سيلاب‌هاي اين رود را کنترل کند و به موازات آن نيروگاه برقي به ظرفيت 18400 مگاوات (کل ظرفيت برق نصب شده در ايران حدود 37000 مگاوات است) بسازد با بانک Exim BANK آمريکا که تضمين کننده وام هاي پرداختي دولت آمريکا به ساير کشورهاست وارد گفتگو شد. دولت چين حتي پذيرفته بود که ماشين آلات مورد نياز ساخت سد را از شرکت هاي امريکايي خريداري کند. آمريکا به وسيله گروه هاي سبز دولت چين را با يک چالش جدي رو به رو ساخت و از دادن وام خودداري کرد. بهانه آنها نيز اين بود که درياچه اين سد که 600 کيلومتر طول دارد موجب جابه جايي 3 ميليون نفر خواهد شد و در عين حال ساخت آن به محيط زيست آسيب مي زند.
وي گفت: دولت چين که مصمم به ساخت اين سد بود نااميد نشد و با انتشار اوراق قرضه سهام و کمک هاي دولتي عمليات اجرايي آن را آغاز نمود.در سال 2008 ميلادي طي مراسمي که به طور زنده از کانال هاي تلويزيون چين پخش مي شد با ريختن آخرين بتون روي بدنه سد پايان ساخت اين سد را جشن گرفتند. البته اين سد هنوز به مرحله بهره برداري نرسيده و احتمالا تا سال 2011 ساخت آن ادامه پيدا خواهد کرد. يعني بيش از 12 سال براي ساختن اين سد وقت گذاشته شده است.
وي اظهار داشت: مورد ديگري که کشورهاي صنعتي با سود بردن از گروه‌هاي به اصطلاح سبز يا طرفداران محيط زيست از آن استفاده کردند مسئله ساخت سدي بر رودخانه اي در مالزي بود. اين سد در صورت ساخته شدن مي توانست بخش بزرگي از انرژي مورد نياز اين کشور را تأمين کند. آمريکايي ها همانند آنچه در چين کردند در مورد اين سد نيز انجام دادند و با بهانه قرار دادن اينکه ساخت اين سد هزاران هکتار از جنگل هاي استوايي را به زير آب مي برد مانع از انجام آن شدند. زيرا در هر دو مورد آمريکايي ها که عملا چه به صورت مستقيم و چه غيرمستقيم منابع توليد انرژي را در اختيار دارند، خودکفايي ديگر کشورها را در زمينه انرژي برنمي تابند. زيرا از اين ابزار براي اعمال فشارهاي سياسي بر ديگر کشورها سود مي برند.
وي افزود: شايد براي خوانندگان گرامي اين مسئله جالب توجه باشد که آمريکا داراي بزرگترين سد برق آبي در جهان مي باشد و بيش از 3800 سد در آمريکا ساخته شده است. در اروپا نيز تقريبا به همين تعداد سد ساخته شده است. به طوري که کشور کوچکي مانند ايتاليا 20 درصد انرژي مورد نياز خود را از طريق نيروگاه هاي برق آبي تأمين مي کند. اين دو مثال از آنجا اهميت دارد که در هر دو منطقه مورد اشاره پوشش گياهي بسيار بالاست به طوري که اروپا را به عنوان قاره سبز مي نامند. زيرا 72 درصد از مساحت آن زيرپوشش جنگلي است. عليرغم اينکه بيشترين تعداد سدها در جهان بيش از 8هزار سد متعلق به چين مي باشد، دولت اين کشور پس از بحران مالي در بازارهاي جهاني در سپتامبر سال گذشته اقدام به تزريق 800 ميليارد دلار در اقتصاد آن کشور نمودکه بر مبناي آن هزاران کيلومتر راه آهن آزاد راه و پل ساخته خواهند شد. بهمن آرمان اضافه کرد: در بسته مشوق‌هاي مالي ساخت 20 سد مخزني و برق آبي ديگر بر روي رودخانه يانگ تسه در نظر گرفته شده است. بنابراين عنوان نمودن اينکه ساخت سدها در جهان متوقف شده است، ادعايي واهي است. ضمن اينکه چين و ترکيه بيشترين تعداد سدهاي در دست ساخت جهان را دارند و اگر سد ديگري در آمريکا و اروپا ساخته نمي شود به اين دليل است که تمام پتانسيل هاي ساخت سد مورد استفاده قرار گرفته اند.
وي درباره گذشته ايران گفت: در رابطه با ايران ناچار است اندکي به گذشته بازگردد. از روياي ايرانيان مبني بر صنعتي کردن کشور بيش از يک قرن مي گذرد ولي هنوز که هنوز است اقتصاد ايران بر پايه بازرگاني واردات و دلالي و شغل هاي کاذب استوار است. در زمان رضاشاه قرار بر اين بود که آلمانها يک کارخانه ذوب آهن در کرج بسازند، کشتي حامل تجهيزات اين کارخانه که هيچ نوع سلاحي در آن پيدا نشد را نيروهاي متفقين (انگليسيها) توقيف کردند و پس از خالي کردن محموله آن در يک بندر به کشتي اجازه دادند که به مسير خود ادامه دهد. در زمان پهلوي دوم و پس از پايان تنش هاي سياسي دولت هاي وقت به فکر ساخت يک کارخانه ذوب آهن بودند در آن زمان شرکت هاي ايراني مهندسي مشاور در ايران وجود نداشتند و به ناچار مي بايد از مشاورين خارجي استفاده مي شد که اين مشاورين نشانه هاي گمراه کننده اي به مقام هاي ايراني مي دادند. به طور مثال منطقه اي مانند اطراف اراک را پيشنهاد کردند که به علت کمبود آب که مصرف آن در توليد فولاد بسيار اهميت دارد منطقه بسيار نامناسبي بود.
وي افزود: سفير آلمان غربي در ايران علنا عنوان کرد براي کشوري مانند ايران که داراي نفت است هيچ ضرورتي به داشتن کارخانه ذوب آهن وجود ندارد. دولت وقت شوروي براي نفوذ در منطقه سياست هويج را برگزيد و تقريبا به طور همزمان کارخانه هاي ذوب آهن را در ترکيه مصر و هندوستان در دست ساخت داشت ودر ايران نيز همين سياست را پياده نمود که عملا يک نوع مقابله با نيروهاي غربي که دولت ايران به آنان وابسته بود مي تواند تلقي گردد.
وي گفت: ايران که در آن زمان داراي منابع مالي کافي نبود مجبور شد که براي بازپرداخت هزينه کارخانه ذوب آهن اصفهان تجهيز معادن سنگ آهن ذغال سنگ و خطوط راه آهن را از طريق فروش گاز تأمين نمايد. دولت وقت آنچنان در اين کار عجله داشت که احداث خط لوله گاز از شرق استان خوزستان به آستارا به مرحله اجرا گذاشت و يکي از شرط هاي دولت ايران آن بود که به نسبت زماني که در اجراي اين پروژه تسريع شود به پيمانکار مربوط مبلغ بيشتري پرداخت خواهد کرد. اين خط لوله بايستي از رشته کوه هاي زاگرس مي گذشت. يکي از همکاران من تعريف مي کرد که روزي به مسئول پروژه که يک آمريکايي بود گفته شد که يک بولدوزر به دره سقوط کرده و راننده آن جان باخته است. او بلافاصله گفت متأسفم يک بولدزور ديگر به جاي آن بياوريد.
وي يادآور شد: اين کارخانه که در سال 1341 به بهره برداري رسيد به دانشگاه بزرگي براي تربيت نيروي انساني مورد نياز بخش صنعت تبديل شد. ولي مخالفت با توسعه اقتصادي کشور همچنان ادامه يافت به طوري که بهره برداري از فاز نخست طرح توسعه ذوب آهن اصفهان با مشکلات ناشي از انقلاب همزمان شد.
وي گفت: قصه مخالفت با سد سازي در ايران آن هم در کشوري که نيمه بياباني است و ميانگين بارندگي آن در سال هاي پرباران برابر با 250 ميليمتر است، نيز در عمل تفاوتي با اقدام هاي صورت گرفته براي منصرف کردن ايران از ساخت کارخانه ذوب آهن ندارد ولي ابزاري که اين بار به کار گرفته شده تحت عنوان طرفداران محيط زيست و آثار باستاني عنوان مي شود که اوج اين مسئله در زمان آبگيري سد سيوند بود.
وي تاکيد کرد: مخالفان آبگيري اين سد که سد کوچکي است و حجم ذخيره مخزن آن 90 ميليون مترمکعب بيشتر نيست و بالطبع درياچه کوچکي دارد اين بود که عنوان مي کردند که اين سد را دولت عمدا ساخته به خاطر اينکه آرامگاه کوروش بزرگ را تخريب کند. زيرا رطوبت هوا افزايش پيدا مي کند و رطوبت بالا هم به دنبال خود موجب وارد آمدن آسيب به آرامگاه کوروش بزرگ مي شود.
آرمان گفت: عجيب اينجاست که اين عده اندکي به اين مسئله نپرداخته اند که بيشترين آثار تاريخي جهان در کشورهاي يونان و ايتاليا قرار دارد. ميزان بارندگي در اين کشور حدود 1500 ميليمتر در سال است که خود به معناي رطوبت بسيار بالاست و از آن مهمتر اينکه اين آثار باستاني عملا در کنار درياي مديترانه قرار دارند. به طور مثال فاصله رم با درياي مديترانه چيزي حدود 20 کيلومتر بيشتر نيست. حال چگونه است که رطوبت از آنجا موجب تخريب آثار باستاني نمي شود و در ايران نيمه بياباني آن هم از طريق يک درياچه کوچک ميزان رطوبت به گونه اي افزايش پيدا مي کند که ساختماني که 2500 سال پا برجا مانده است را تخريب مي کند.
وي اظهار داشت: آقايان و خانم هاي محيط زيست و آثار باستاني که ديدند منطق آنها کارگر نمي افتد بهانه اي ديگر به وجود آوردند و آ‌ن اينکه در آن محل آثار باستاني فراواني است که به زيرآب مي‌رود. حال اينکه چگونه است که اين گروه اين نکته رادر نظر گرفته اند که عمليات ساخت اين سد در دوره موسوم به سازندگي آغاز شد و در دوره آقاي احمدي نژاد به بهره برداري رسيد. يعني چيزي حدود 15 سال؛ آيا در طي اين مدت اين به اصطلاح مدافعان محيط زيست متوجه ساخت اين سد نبودند که به سازمان ميراث فرهنگي بگويند که پيش از آبگيري سد آثار باستاني را شناسايي و در اختيار موزه ايران باستان قرار دهند اين جا دم خروسي پيدامي شود که معاني فراواني دارد.
بهمن آرمان تاکيد کرد: نمي خواهم به طور مستقيم گروه هاي مدافع محيط زيست رابه خيانت متهم کنم ولي ناچارم به آن ها گوشزد کنم که در دام کساني که يک ايران ضعيف را براي خود مناسب تر مي دانند گرفتار نشوند. در ايران موارد بسياري وجود دارد که دست اندرکاران محيط زيست بايد به آن توجه کنند. آيا از مقام هاي جنگلباني پرسيده‌اند که به چه دليل ساليانه 8 هزار هکتار از مساحت جنگل هاي ايران کاسته مي شود؟ در دوران سازندگي قرار بود 10 ميليون هکتار از مناطق کويري ايران زيرپوشش گياهان مناسب آن منطقه برود. اين مسئله مهم چه سرانجامي داشته است؟ تمامي کلان شهرهاي ايران داراي مشکل آلودگي هوا هستند که يکي از راهکارهاي اصلي رويارويي با اين مشکل بزرگ ايجاد کمربند سبز است. آيا مدافعان محيط زيست اين مسئله را نمي بينند؟
وي گفت: در طرح توسعه نيشکر خوزستان سالانه صدهاهزار تن ضايعات نيشکر که بايد به کاغذ و چرب فشرده و خوراک دام تبديل شوند در بيابان رها شده که در فصل تابستان خود به خود آتش گرفته و خاکستر ناشي از آن موجب نابودي کشتزارهاي روستاييان محل مي شود ايا نبايد به دولت فشار آورده شود که با تخصيص يک ميليارد دلار اين مشکل راحل کند؟ تا از وارد آمدن زيان هاي زيست محيطي جلوگيري شود؟
وي يادآور شد: در کجاي جهان اجازه مي دهند در فاصله 50 متري ساحل دريا خانه و ويلا ساخته شود؟‌آيا درست است که فاضلاب بيمارستانها به درياي خزر بريزد و علاوه بر آن سواحل درياي خزر مملو از يکسري پلاستيک و پوست هندوانه شود؟ آيا اين آسيب به محيط زيست نيست؟ چندي پيش شبکه اول سيما فيلم مستندي در مورد کشاورزان استان خوزستان پخش کرد که در آن کشاورزي مي گفت که 10 سال از بهره برداري سد بزرگ کرخه مي گذرد ولي ما هنوز با شيوه هاي سنتي کشتزارهاي خود را آبياري مي کنيم. آيا مدافعان محيط زيست مي دانند که در صورت زيرکشت رفتن 320 هزار زميني که ميبايستي زيرپوشش آبياري مدرن عملي مي شد چه پيامدهاي مثبتي بر روي اکوسيستم منطقه باقي مي گذاشت.
وي اظهار داشت: از اينگونه موارد بسيار است ولي شايد يادآوري يکي از آنها بتواند هواداران محيط زيست را وادار به دخالت نمايد. زماني که در چند سال پيش از سد البرز که در مازندران در حال ساخت است بازديدي داشتم در بلندي‌هاي اطراف درياچه سد که جنگل هاي دست نخورده مازندران وجود دارند به مهندس مجري طرح گفتم در اينجا آدم فکر مي کند در سوئيس است و پس از ساخت سد مي توان ميلياردها دلار درآمد کسب کرد ولي آيا هواداران محيط زيست مي دانند که زمين‌هاي اطراف درياچه که متعلق به دولت هستند را دارند به فروش مي رسانند که بدون شک به قطع صدها هزار درخت خواهد انجاميد.
وي افزود: در ايران به راحتي اين فاجعه‌ها صورت مي گيرد. کسي گوشش بدهکار نيست. ولي آيا مدافعان محيط زيست به اين نکته توجه کرده اند که آيا کشورهاي اروپايي به خاطر قطع درختان از ساخت هزاران کيلومتر آزادراه و راه آهن که زيربناي توسعه اقتصادي است منصرف شدند؟ اروپايي ها مي گويند بخش بزرگي از راه آهن هاي آنان با چوب‌هاي جنگل‌هاي اتريش که کشور کوچکي است ساخته شده است ولي اگر کسي با قطار و يا اتومبيل در اين کشور مسافرت کند مي‌تواند به آساني درختاني که به جاي درختان قطع شده کاشته شده اند را مشاهده کند.
وي گفت: ما در ايران بايستي از روش هاي موفق اروپايي ها سود ببريم و حفظ محيط زيست را با توسعه آشتي دهيم نه اينکه جلوي سد سازي و راه سازي که براي کشور نيمه بياباني و عقب افتاده مانند ايران يک بايد است ،بايستيم و نگذاريم آزادراه ساخته شود و چشم خرد را بر روي بيش از 25 هزار نفري که سالانه به علت وجود راه‌هاي غيراستاندارد جان خود را از دست مي‌دهند ببنديم و بگوييم آزادراه‌ها به محيط زيست آسيب مي زنند.
وي افزود: انصاف نمي دانم که از کساني که در راه ساخت اين سدها از جان خود مايه گذاشتند يادي نکنم. به اتفاق گروهي از جمله مديرعامل شرکت آب نيرو وابسته به وزارت نيرو که مسئوليت ساخت سدهاي برق آبي را به عهده دارد به خوزستان مسافرت کردم در فرودگاه اهواز دو نفر از مهندسان از ما خداحافظي کردند زيرا بايد به سد مسجد سليمان مي‌رفتند و ما به شمال شرقي خوزستان يعني محل احداث سد کارون 3 مي‌رفتيم. به محض رسيدن به مهمانسراي اين سد به ما خبر داده شد که دو مهندس ياد شده در اثر تصادف اتومبيلشان کشته شده‌اند. زمانيکه طي بازديد خود به سد مسجد سليمان رسيدم بناي يادبودي براي کسانيکه در طول ساخت‌ اين سد جان باخته بودند مشاهده کردم. ديدم نام کسي بر روي آن نيست از مهندس مربوطه پرسيدم چرا همانند سد دز که نام جان باختگان ايراني، ايتاليايي و آمريکايي بر روي بناي يادبود آن نوشته شده است، عمل نکرديد؟ ايشان گفتند استانداردهاي ايمني ما با جهان فاصله زيادي دارد و اگر مي‌خواستيد نام تمام آناني‌که در زمان ساخت سد جان باخته‌اند را بنويسيم شايد مناسب نمي بود و ...
بهمن آرمان يادآور شد: نمي‌دانم آيا خوانندگان مي‌دانند که اگر در تهران، تبريز، اصفهان و ... در فصل تابستان برق آنان قطع نمي‌شود آنرا مديون سدهاي برق آبي رودخانه‌هاي کارون، کرخه و دز هستند. زيرا سدهاي برق آبي در زمان اوج مصرف برق بکار گرفته مي‌شوند. آيا خوانندگان مي‌دانند که توان توليد برق آبي در ايران برابر با 22 هزار مگاوات است که تنها 7.2 هزار مگاوات آن به بهره‌برداري رسيده است و به قول آنان مهندس فتاح وزير پيشين نيرو و در حاليکه بقيه کشورها سدهاي خود را ساخته‌اند هنوز 75 درصد کار ما انجام نشده است.
ابن نخستين بار است که طرفداران محيط زيست در ايران با اين صراحت مورد حمله رسانه ها و کارشناسان وابسته به دولت قرار مي گيرند. به همين خاطر خبرگزاري محيط زيست ايران از انتشار هر گونه نظر و رايي در مورد ديدگاههاي کارشناس اقتصادي نزديک به دولت، استقبال ميکند.

انتهای خبر // www.iren.ir // ایرن